Waarom dit anders ligt bij een zorgbehoevende ouder
Een gezonde volwassene komt een storing van een paar dagen wel door. Voor een zorgbehoevende ouder ligt dat anders. Bij een noodsituatie lopen twee dingen tegelijk risico: apparaten die op stroom draaien vallen stil, en medicijnen die koud moeten blijven warmen op. Daar komt bij dat jij als mantelzorger vaak niet in hetzelfde huis woont, en dus twee huishoudens tegelijk moet overzien.
Vaak woont die ouder in een aanleunwoning, een mantelzorgwoning of een eigen deel van het huis, soms met een eigen meterkast en dus een eigen storing. Dan kan daar de stroom uitvallen terwijl bij jou alles het doet. Dat maakt het extra belangrijk dat de terugval bij je ouder thuis vooraf geregeld is, en dat een buur of familielid weet wat te doen als jij er niet bent.
Het goede nieuws: het meeste is een kwestie van vooruit klaarleggen. Niet op het moment zelf, maar nu, in alle rust. Er ligt al genoeg op jouw bordje; dit plan neemt precies dit stuk van je over, zodat je het een keer regelt en er daarna niet meer over hoeft na te denken.
Vijf aandachtsgebieden, één plan
Het noodplan loopt de vijf posten langs die bij een zorgbehoevende ouder het verschil maken. Geen losse tips, maar een vaste volgorde die je afwerkt.
Medicijnen
Minstens 72 uur voorraad, de insuline-tabel per merk en het medicatieoverzicht op papier: in Nederland het medicijnpaspoort, in België het medicatieschema.
Apparatuur op stroom
Zuurstofconcentrator, elektrisch bed, traplift en thuisdialyse: de terugval regel je vooraf.
Hulpmiddelen
Hoortoestelbatterijen, reservebril, incontinentiemateriaal, verband en dekens in lagen.
Water bij zorg
Meer dan de basis van 3 liter, in kleine flessen, op een plek waar je ouder zelf bij kan.
Gewaarschuwd blijven
In Nederland bereikt een alarm bij je ouder jou niet vanzelf; daar is de oplossing een afspraak. In België schrijf je je bij BE-Alert in op het adres van je ouder.
Twee edities. Want in België kun je je wél inschrijven op het adres van je ouder
Vrijwel alle noodgidsen die je online vindt, zijn op Nederland geschreven. Voor een Belgische mantelzorger klopt daar te veel van niet. De Nederlandse gids stuurt je voor het medicatieoverzicht naar het medicijnpaspoort van de apotheek; in België heet dat het medicatieschema en loopt het via je apotheker of Vitalink. De netbeheerder heet daar geen Liander maar Fluvius, ORES, RESA of Sibelga. Nooddrinkwater komt in België niet naar je toe, je haalt het zelf op. En het belangrijkste: NL-Alert kent geen adresregistratie, maar bij BE-Alert schrijf je je in op het adres van je ouder, tot vijf adressen. Wie in België de Nederlandse gids volgt, mist precies dat ene voordeel.
Daarom krijg je hier twee volledige edities: een voor Nederland en een voor België. Beide staan klaar in je ledengedeelte, met onder elke Nederlandse download de Belgische versie. Geen vertaling, twee keer apart uitgezocht bij de officiële bronnen van dat land.
| Onderwerp | Nederlandse editie | Belgische editie |
|---|---|---|
| Gewaarschuwd blijven op afstand | NL-Alert kent geen adresregistratie en bereikt alleen wie fysiek in het gebied is. De oplossing is een afspraak met een buur of familielid | BE-Alert: je schrijft je in op het adres van je ouder, tot vijf adressen, en krijgt zelf een sms, e-mail of oproep. Plus de afspraak met een buur |
| De netbeheerder bij een storing | Liander, Stedin en Enexis: geen register, geen voorrang. Hun advies: zelf noodstroom of een logeeradres regelen | Fluvius, ORES, RESA en Sibelga: ook geen register, geen voorrang. Advies van Fluvius: bel 112 als de apparatuur echt niet zonder stroom kan. En "beschermde afnemer" gaat over je factuur, niet over storingen |
| Medicatieoverzicht op papier | Het medicijnpaspoort of AMO, gratis bij de apotheek | Het medicatieschema, via je apotheker of Vitalink |
| Herhaalrecept en apotheek | Herhaalrecept ongeveer twee weken van tevoren aanvragen | Herhaalvoorschrift op tijd aanvragen, en weten waar de apotheek van wacht zit (apotheek.be) |
| Water bij zorg | Basis 3 liter per persoon per dag, bij zorg royaal meer. Niet in een hoge kast of de schuur | Crisiscentrum: 3 tot 10 liter per persoon per dag, bij een verstoring 4 liter. Nooddrinkwater komt niet naar je toe, je haalt het zelf op, dus een jerrycan erbij. Niet in de kelder, vanwege overstromingsgevaar |
| Zuurstof: de nooddienst | De nooddienst van je leverancier, onder meer VIVISOL, voor een vervangend apparaat | De nooddienst van je leverancier, onder meer VitalAire en VIVISOL, die dag en nacht bereikbaar zijn |
Twee edities, apart geverifieerd, geen vertaling. Voor dezelfde 9,95 euro.
Het misverstand dat je moet kennen
Veel mensen denken dat de netbeheerder een register bijhoudt van adressen met medische apparatuur, en die adressen bij een storing voorrang geeft of vooraf waarschuwt. Dat is niet zo.
- In Nederland houden Liander, Stedin en Enexis zo'n register niet bij. Er is geen lijst, geen voorrang en geen waarschuwing vooraf
- De Nederlandse netbeheerders verwijzen je naar je eigen zorgverlener. Hun eigen advies: regel zelf noodstroom of houd een logeeradres achter de hand
- In België is het niet anders: Fluvius, ORES, RESA en Sibelga houden geen register bij en geven geen voorrang. Het advies van Fluvius is kort: bel 112 als de apparatuur echt niet zonder stroom kan
- Ben je in België "beschermde afnemer"? Dat gaat over de energierekening, niet over storingen. Je krijgt er geen voorrang mee
De conclusie is nuchter: jij regelt de terugval zelf. Dat klinkt als een last erbij, maar het is te overzien. Dit noodplan laat per apparaat precies zien wat je opzoekt en klaarlegt, en dat kost je bij elkaar een uur.
Valt de apparatuur uit, bel dan de nooddienst van de leverancier voor een vervangend apparaat. Bij acute benauwdheid of ander levensgevaar bel je 112. En verlaag bij zuurstof nooit zelf de stand om de fles langer mee te laten gaan, dat doe je alleen in overleg met de arts.
Medicijnen: de belangrijkste extra post
De officiële lijn is in Nederland en België dezelfde: zorg voor minstens 72 uur medicijnvoorraad, en vraag een herhaalrecept op tijd aan, in Nederland ongeveer twee weken van tevoren. Reken niet op de apotheek in de eerste dagen van een grote storing. Woon je in België, weet dan ook waar de apotheek van wacht zit; dat zoek je op via apotheek.be.
Insuline hoort in de koelkast, maar een aangebroken pen mag eruit. Hoe lang die goed blijft, verschilt per merk. Dit zegt de fabrikantbijsluiter per merk over een aangebroken pen buiten de koelkast:
| Insuline (aangebroken) | Buiten de koelkast te gebruiken | Temperatuurgrens |
|---|---|---|
| NovoRapid | 4 weken | onder 30 °C |
| Lantus | 4 weken | onder 30 °C |
| Levemir | 6 weken | onder 30 °C |
| Tresiba | 8 weken | onder 30 °C |
| Insuman (humaan) | 4 weken | onder 25 °C |
| Humalog | 28 dagen | onder 30 °C |
Gebruikt je ouder medicijnen die gekoeld moeten blijven, zoals insuline? Noteer vooraf het precieze middel en de gebruikte pen. Controleer de bewaarinstructie in de bijsluiter en bespreek met de apotheek wat je doet als de koelkast uitvalt. Verander zelf geen dosering of bewaartermijn. Houd bij stroomuitval de koelkastdeur dicht, dan blijft de inhoud uren koel.
Vraag daarnaast een actueel medicatieoverzicht op papier. In Nederland is dat het medicijnpaspoort of AMO, bij de apotheek. In België is het het medicatieschema, via je apotheker of Vitalink. Print het uit en leg het bij het noodpakket, want digitaal kun je er bij stroom- of netwerkuitval niet bij. Zorg dat jij weet waar het ligt, en dat een buur of familielid dat ook weet.
De dingen waar niemand aan denkt
Dit zijn de posten die je pas mist als het te laat is. Het noodplan loopt ze allemaal langs, met per post wat je nu opzoekt of klaarlegt.
Apparatuur op stroom
- Zuurstofconcentrator: zet de reservecilinder op een goed bereikbare plek, niet in de kelder of schuur, en weet hoe hij werkt. Bij uitval meteen overschakelen en de nooddienst van de leverancier bellen (in België onder meer VitalAire en VIVISOL, dag en nacht bereikbaar)
- Elektrisch bed en traplift: zoek nu op waar de handbediening of noodontgrendeling zit. Niet straks, in het donker
- Thuisdialyse: spreek vooraf een noodplan af met het centrum
- Houd een opgeladen powerbank of noodaccu klaar voor kleine, belangrijke apparaten
Hulpmiddelen die je vergeet
- Reservebatterijen voor het hoortoestel, want zonder werkend gehoor mist iemand elke waarschuwing
- Een reservebril
- Incontinentiemateriaal voor drie dagen, want dat is niet te improviseren
- Verband- en wondmateriaal
- Extra dekens en warme kleding in lagen, want ouderen koelen sneller af
Water bij zorg
- De basis is 3 liter per persoon per dag (in België rekent het Crisiscentrum 3 tot 10 liter); bij incontinentie- of wondzorg reken je royaal meer
- Kleine flessen van 1 tot 1,5 liter, te tillen met weinig kracht of met artritis
- Op een bereikbare plek, op zithoogte, niet in een hoge kast, de schuur of de kelder
- Schoon water klaar bij de vaste medicijntijden
- In België komt nooddrinkwater niet naar je toe, je haalt het zelf op bij een tappunt. Met een zorgbehoevende in huis is dat een reden te meer voor een ruime voorraad en een jerrycan
Gewaarschuwd blijven op afstand
- In Nederland kent NL-Alert geen adresregistratie: het bereikt alleen wie fysiek in het gebied is. Een alarm bij je ouder bereikt jou dus niet als je er niet woont
- In België kan het wel: bij BE-Alert registreer je het adres van je ouder, tot vijf adressen, en krijg jij zelf een sms, e-mail of oproep als daar iets speelt. De meeste mantelzorgers weten dit niet
- Spreek in beide landen met je ouder of een buur af hoe jij het hoort als er iets speelt, en wissel nummers uit
- Zet de belangrijkste nummers op de Zorgkaart, zodat een buur meteen het juiste nummer heeft
- Overweeg een vast belmoment op vaste dagen
In een uur klaar
Je hoeft dit niet in één keer perfect te maken. Het noodplan sluit af met een stappenplan in vaste volgorde. Loop het af en je staat er binnen een uur.
Medicijnen (15 min)
Tel na of er 72 uur voorraad is, zet een herinnering voor het herhaalrecept, haal het medicatieoverzicht (medicijnpaspoort, in België het medicatieschema) en print het.
Apparatuur (15 min)
Check de reservecilinder voor zuurstof, zoek de handbediening van bed en traplift op, laad de powerbank.
Hulpmiddelen en water (10 min)
Leg reservebatterijen, bril, incontinentie- en wondmateriaal, dekens en kleine flessen water op een bereikbare plek klaar. In België ook een jerrycan om water op te halen.
Waarschuwen (5 min)
Maak de afspraak met een buur of familielid, wissel nummers uit. In België schrijf je je ook in bij BE-Alert, op het adres van je ouder.
Zorgkaart (15 min)
Print de Zorgkaart, vul hem in en hang hem op bij de meterkast.
Zet meteen een terugkerende herinnering in je agenda, twee keer per jaar, om de kaart en de voorraad na te lopen. Daarna heb je er geen omkijken meer naar.
Wat je krijgt
Het complete noodplan
Medicijnen, apparatuur op stroom, hulpmiddelen, water bij zorg, warmte en afkoelen, gewaarschuwd blijven en evacueren. Alles in één gids, in twee edities.
De insuline-tabel per merk
Hoe lang een aangebroken pen buiten de koelkast goed blijft, per merk, met de bijsluiter als leidraad.
Het zuurstof-noodplan
De reservecilinder, de nooddienst van de leverancier, en wat je nooit zelf doet zonder de arts.
De apparatuur-checks
Handbediening van bed en traplift, het noodplan met het dialysecentrum, de powerbank voor kleine apparaten.
Evacueren met een zorgbehoevende
Wat je als eerste pakt, hoe je een rolstoel buiten krijgt en waarom een logeeradres vaak beter is dan een opvanglocatie.
Het stappenplan: in een uur klaar
Vijf stappen in vaste volgorde, met tijdsindicatie. Je regelt het een keer en het staat.
Bonus: de printbare Zorgkaart
Invulbaar, voor bij de meterkast van je ouder. Contacten, medicijnen en apparatuur op een kaart, zodat ook een buur weet wat te doen. In een Nederlandse en een Belgische versie.
Twee edities: Nederland en België
Zelfde plan, per land apart uitgezocht: de netbeheerder, BE-Alert of NL-Alert, medicijnpaspoort of medicatieschema, de apotheek van wacht en water per gewest. Je krijgt ze allebei.
Gecontroleerd bij de bron, per land apart
Er staat niets in dit noodplan wat we niet bij een officiële of primaire bron konden terugvinden. Elke editie is nagekeken bij de bronnen van dat land, en achter in elke gids staat de volledige bronnenlijst met links, zodat je alles zelf kunt nakijken.
Nederlandse editie
- Rijksoverheid en Denk Vooruit: het 72-uur-advies en de noodpakketlijst
- Apotheek.nl (KNMP): medicijnvoorraad, herhaalrecept en het medicijnpaspoort
- De netbeheerders Liander, Stedin en Enexis: geen register, geen voorrang, zelf noodstroom of een logeeradres regelen
- NL-Alert: hoe de waarschuwing werkt en waarom er geen adresregistratie is
- RIVM: het kookadvies voor drinkwater
Belgische editie
- Nationaal Crisiscentrum (crisiscentrum.be): het 72-uur-advies, de campagne Samen Voorbereid en de waternormen
- BE-Alert: inschrijven op maximaal vijf adressen, ook dat van je ouder
- Vitalink: het medicatieschema via de apotheker
- De netbeheerders Fluvius, ORES, RESA en Sibelga: geen register, geen voorrang, bij nood 112
- De waterbedrijven per gewest: De Watergroep, Farys, Vivaqua, SWDE en CILE
Voor beide edities: de fabrikantbijsluiters van de insulinemerken en de WHO-richtlijnen voor water in noodsituaties. Wat we niet konden bevestigen, staat er niet in. Geen bangmakerij, wel wat klopt.
Het noodplan voor je ouder, voor 9,95 euro
- De complete gids: medicijnen, apparatuur, hulpmiddelen, water, warmte, waarschuwen en evacueren
- Twee edities, Nederland en België, apart geverifieerd, geen vertaling. Je krijgt ze allebei
- De insuline-tabel per merk, met de bijsluiter als leidraad
- Het misverstand over de netbeheerder, en wat je in plaats daarvan regelt
- Het zuurstof-noodplan en de handbediening van bed en traplift
- Water bij zorg: hoeveel, in welke flessen, op welke plek
- Op afstand gewaarschuwd blijven: in Nederland de afspraak met een buur, in België BE-Alert op het adres van je ouder
- Het stappenplan: in een uur klaar, met tijdsindicatie per stap
- Bonus: de printbare Zorgkaart voor mantelzorgers, invulbaar, voor bij de meterkast
- In PDF: je print de Zorgkaart en vult hem met de pen in, of typt eerst op je computer en print daarna
9,95 euro (eenmalig, geen abonnement)
30 dagen geld-terug-garantie. Bevalt het je niet? Een mailtje binnen 30 dagen en je krijgt je geld terug. Geen kleine lettertjes.
Direct in je ledengedeelte. Meteen te printen en in te vullen. Woon je in België? Onder elke Nederlandse download staat de Belgische versie.
Doe mij ook het invulbare Medicatie- en hulpmiddelenoverzicht erbij (+5 euro)
Een printbaar formulier waarop je per medicijn de dosering, de tijden en de voorraad bijhoudt, plus een checklist van alle hulpmiddelen en reserveonderdelen. Zo staat alles op één plek, ook voor de huisarts of de hulpverlener elders.
Je vinkt dit aan op de afrekenpagina.
En als het langer duurt dan een paar dagen?
Dit noodplan dekt de eerste dagen van een storing. Wil je daarna echt onafhankelijk zijn van het net, dan is er het Zelf Redzaam Handboek: zelf voor energie, water, warmte en voedsel zorgen, van zonne-energie en een thuisaccu tot regenwater opvangen en zuiveren, verwarmen zonder gas en een moestuin. Voor beide huishoudens, dat van jou en dat van je ouder. Dat krijg je aangeboden na je aankoop. Eerst het noodplan, dan de volgende stap.
Veelgestelde vragen
Voor wie is dit?
Voor iedereen die voor een ouder of een ander zorgt: als zoon of dochter, als partner, dichtbij of op afstand. Je hoeft er niets voor te weten van medische apparatuur of medicijnen; het plan vertelt je precies wat je opzoekt en klaarlegt.
Wat krijg ik precies?
De complete gids Noodplan voor je zorgbehoevende ouder, in twee edities: een Nederlandse en een Belgische. Met de hoofdstukken medicijnen, apparatuur op stroom, hulpmiddelen, water bij zorg, warmte, gewaarschuwd blijven op afstand en evacueren, plus het stappenplan waarmee je alles in een uur regelt. Daarbij zit de printbare Zorgkaart voor mantelzorgers, ook in een Nederlandse en een Belgische versie: een invulkaart voor bij de meterkast, zodat ook een buur weet wat te doen.
In welk bestandsformaat krijg ik het?
PDF, en je krijgt er twee: de Nederlandse en de Belgische editie, elk met een eigen Zorgkaart voor mantelzorgers. Je pakt de editie van jouw land. De Zorgkaart heeft velden voor de contacten, de medicijnen en de apparatuur van jouw ouder. Je print hem en vult hem met de pen in, of je typt hem eerst op je computer en print daarna. Zo hangt hij compleet klaar.
Hoe snel heb ik het?
Direct na je aankoop in je ledengedeelte. Je kunt vandaag nog beginnen, en in een uur ben je klaar.
Klopt de informatie?
Ja. Alles is nagetrokken bij de bron, per land apart. Voor de Nederlandse editie: Rijksoverheid en Denk Vooruit, Apotheek.nl van de KNMP, het RIVM, de netbeheerders Liander, Stedin en Enexis en NL-Alert. Voor de Belgische editie: het Nationaal Crisiscentrum, BE-Alert, Vitalink, de netbeheerders Fluvius, ORES, RESA en Sibelga en de waterbedrijven per gewest. Voor allebei: de fabrikantbijsluiters van de insulinemerken en de WHO. Achterin elke gids staat de volledige bronnenlijst met links, zodat je alles zelf kunt nakijken. Wat niet te bevestigen was, staat er niet in.
Ik woon in België. Is dit dan wel voor mij?
Ja. Je krijgt beide edities voor dezelfde prijs; in je ledengedeelte staat onder de Nederlandse download de Belgische versie. Die editie is apart gecontroleerd bij het Nationaal Crisiscentrum, BE-Alert, Vitalink, Fluvius en de Belgische waterbedrijven. Het is geen vertaling: de netbeheerder, het medicatieschema, de apotheek van wacht en vooral het waarschuwen op afstand verschillen echt. In België schrijf je je bij BE-Alert in op het adres van je ouder, tot vijf adressen, en dat kan in Nederland niet.
Mijn ouder woont in een aanleunwoning met een eigen meter. Is dit dan ook voor mij?
Juist dan. Een eigen meterkast betekent een eigen aansluiting en dus een eigen storing: bij je ouder kan de stroom uitvallen terwijl bij jou alles het doet. Dit plan zorgt dat de terugval bij je ouder thuis vooraf geregeld is, en dat een buur of familielid weet wat te doen als jij er niet bent.
Is dit medisch advies?
Nee. Dit is een voorbereidingsplan, geen medisch advies. Twijfel je over medicijnen, het bewaren ervan of de apparatuur, bel dan de apotheek of de huisarts. Bel bij levensgevaar altijd 112.
Ik heb al een noodpakket. Heb ik dit dan nog nodig?
Een noodpakket dekt een gezond huishouden. Dit plan dekt wat daar bij een zorgbehoevende ouder bovenop komt: insuline en andere koelkastmedicijnen, apparatuur op stroom, hulpmiddelen als hoortoestelbatterijen en incontinentiemateriaal, extra water bij zorg en de afspraak waarmee jij op afstand gewaarschuwd blijft.
Mijn ouder gebruikt geen insuline. Is het dan nog nuttig?
Ja. Insuline is maar een van de posten. Het plan behandelt ook de zuurstofconcentrator, het elektrisch bed en de traplift, het noodplan met het dialysecentrum, de hulpmiddelen die je vergeet, water bij zorg, warmte, gewaarschuwd blijven op afstand en evacueren met iemand die zorg nodig heeft. En het gedeelte over koelkastmedicijnen geldt voor al die medicijnen, niet alleen voor insuline.
Is dit niet een beetje doemdenken?
Nee. De meeste storingen duren kort en lopen goed af. Dit plan is er voor die ene keer dat het langer duurt, zodat je dan niet hoeft te improviseren. Je regelt het een keer, in een uur, en daarna heb je er rust van. Geen bunkers, geen paniek, een plan.
Wat als het me niet bevalt?
Dan krijg je je geld terug. Je hebt 30 dagen geld-terug-garantie: een mailtje is genoeg, ik ga niet moeilijk doen. Zo werk ik al sinds 2007 met al m'n producten.
Regel het nu, in alle rust
Een storing kondigt zich niet aan, en de netbeheerder waarschuwt je niet. Met dit noodplan en de Zorgkaart bij de meterkast weet iedereen wat te doen, ook als jij er niet bent. In een uur geregeld, daarna heb je er rust van. Twee edities, Nederland en België, voor dezelfde 9,95 euro.